Có thu nhập, có tài khoản ngân hàng, có credit card và mỗi tháng cũng cố gắng để dành một ít tiền.

Nhưng khi nhìn lại, bạn vẫn có cảm giác: “Mình không biết tài chính của mình hiện tại có ổn hay không.”

Nên để dành bao nhiêu? Có nên trả credit card trước? Có cần emergency fund không? Tiền dư nên để trong savings account, TFSA hay bắt đầu đầu tư?

Khi có quá nhiều thứ cần làm cùng lúc, vấn đề đôi khi không phải là bạn không biết quản lý tiền.

Bạn chỉ chưa biết việc nào nên làm trước.

Nếu đang ở tình trạng đó, hãy bắt đầu bằng 5 thứ cơ bản sau.

01. Kiểm Tra Mỗi Tháng Bạn Thực Sự Còn Bao Nhiêu Tiền

Giả sử thu nhập sau thuế của bạn là $3,000/tháng.

Điều đó không có nghĩa bạn có $3,000 để tiết kiệm hoặc chi tiêu.

Hãy bắt đầu bằng cách nhìn dòng tiền theo thứ tự:

Thu nhập → Chi phí cố định → Chi phí sinh hoạt → Các khoản payment → Số tiền còn lại

Chi phí cố định có thể bao gồm tiền nhà, điện thoại, internet, bảo hiểm hoặc car payment. Chi phí sinh hoạt có thể là groceries, ăn uống, đi lại và những khoản chi tiêu hằng ngày khác.

Ví dụ:

Thu nhập sau thuế: $3,000

Tổng chi phí và payments: $2,500

Số tiền còn lại: $500

Lúc này, câu hỏi không còn là “Tôi kiếm được $3,000 thì nên làm gì?”

Mà là:

“Tôi nên làm gì với $500 còn lại?”

Hiểu được cash flow thực tế là bước đầu tiên trước khi quyết định nên tiết kiệm, trả nợ hay sử dụng tiền cho một mục tiêu khác.

02. Liệt Kê Tất Cả Các Khoản Nợ và Payment

Nhiều người biết mình đang có nợ nhưng chưa bao giờ đặt tất cả các khoản nợ cạnh nhau để nhìn tổng thể.

Hãy thử ghi lại những khoản bạn đang có, chẳng hạn như credit card balance, line of credit, student loan, car loan hoặc financing.

Sau đó kiểm tra:

  • Bạn đang nợ bao nhiêu?
  • Interest rate là bao nhiêu?
  • Mỗi tháng phải thanh toán bao nhiêu?

Ví dụ, bạn có $500 dư mỗi tháng nhưng đồng thời đang có credit card balance với mức lãi suất cao.

Trong trường hợp đó, việc quyết định nên tiết kiệm, trả nợ hay sử dụng $500 cho mục tiêu khác cần được xem xét cùng với khoản nợ đang có.

Đừng nhìn savings và debt như hai vấn đề hoàn toàn tách biệt.

Chúng đều là một phần trong bức tranh tài chính của bạn.

03. Nếu Ngày Mai Cần Gấp $1,000, Bạn Sẽ Lấy Tiền Ở Đâu?

Xe đột nhiên cần sửa. Bạn phải mua vé máy bay gấp. Một khoản chi phí bất ngờ xuất hiện. Hoặc thu nhập của bạn tạm thời bị gián đoạn.

Bạn sẽ sử dụng tiền nào?

Nếu câu trả lời ngay lập tức là credit card hoặc vay tiền, đây có thể là lúc bạn nên xem lại emergency fund của mình.

Emergency fund là khoản tiền được để riêng cho những tình huống tài chính bất ngờ.

Số tiền phù hợp không nhất thiết giống nhau đối với tất cả mọi người.

Một sinh viên sống cùng gia đình sẽ có nhu cầu khác với một người tự trả rent, có xe và nhiều khoản payment mỗi tháng.

Điều quan trọng trước tiên là biết:

“Nếu có chuyện bất ngờ xảy ra, mình đã có khoản tiền dự phòng hay chưa?”

04. Xác Định Bạn Sẽ Cần Tiền Cho Việc Gì Trong 1–3 Năm Tới

Không phải tất cả số tiền bạn để dành đều có cùng mục đích.

Trong vài năm tới, bạn có thể cần tiền cho:

  • Học phí
  • Mua hoặc đổi xe
  • Chuyển nhà
  • Du lịch hoặc về Việt Nam
  • Chi phí sau khi tốt nghiệp
  • Một mục tiêu cá nhân lớn khác

Đây là lý do time horizon – khoảng thời gian trước khi bạn cần sử dụng tiền – rất quan trọng.

Tiền bạn có thể cần trong vài tháng tới nên được nhìn khác với số tiền bạn không dự định sử dụng trong 10 hoặc 20 năm.

Trước khi hỏi:

“Tôi nên đầu tư vào đâu?”

Hãy hỏi trước:

“Khi nào tôi cần sử dụng số tiền này?”

05. Sau Đó Mới Nghĩ Đến Savings, TFSA, RRSP hoặc Investing

Sau khi đã hiểu cash flow, các khoản nợ, emergency fund và mục tiêu sắp tới, bạn sẽ có một bức tranh rõ ràng hơn về tài chính của mình.

Lúc này mới hợp lý để bắt đầu tìm hiểu:

Nên để tiền trong savings account?

TFSA có phù hợp không?

RRSP có cần thiết ở thời điểm hiện tại không?

Hay số tiền này có thể được đầu tư cho một mục tiêu dài hạn?

TFSA và RRSP có những lợi ích riêng, nhưng việc một account tồn tại không có nghĩa bạn nhất thiết phải ưu tiên nó ngay bây giờ.

Tương tự, đầu tư không nên bắt đầu chỉ vì bạn thấy người khác đang đầu tư.

Quyết định cần được xem xét dựa trên mục tiêu, thời gian sử dụng tiền, khả năng chịu rủi ro và tình hình tài chính của chính bạn.

06. Một Cách Đơn Giản Để Nhìn Lại Tài Chính Của Mình

Nếu cảm thấy tài chính đang hơi rối, hãy thử trả lời 5 câu hỏi:

  • Mỗi tháng tôi thực sự còn lại bao nhiêu tiền?
  • Tôi đang có những khoản nợ và payment nào?
  • Tôi đã có tiền dự phòng cho trường hợp khẩn cấp chưa?
  • Trong 1–3 năm tới tôi sẽ cần tiền cho việc gì?
  • Sau tất cả những khoản trên, tôi còn bao nhiêu tiền cho những mục tiêu dài hạn?

Bạn không cần giải quyết tất cả mọi thứ trong cùng một ngày.

Điều quan trọng là biết tình hình hiện tại của mình trước khi quyết định bước tiếp theo.

07. Biết Mình Cần Quản Lý Tiền Tốt Hơn Nhưng Không Biết Bắt Đầu Từ Đâu?

Đây là lúc Financial Coaching có thể hữu ích.

Bạn có thể đã biết mình nên tiết kiệm nhiều hơn, giảm nợ hoặc kiểm soát chi tiêu.

Nhưng câu hỏi khó hơn thường là:

“Với tình hình của mình hiện tại, việc nào nên được ưu tiên trước?”

1-on-1 Financial Coaching tại YYC Finance giúp khách hàng nhìn lại tổng thể thu nhập, chi phí, các khoản payment, nợ, savings và mục tiêu tài chính hiện tại.

Từ đó, buổi coaching tập trung vào việc giúp bạn xây dựng một kế hoạch rõ ràng và thực tế hơn:

  • Khoản nào cần ưu tiên trước?
  • Khoản nào có thể xử lý sau?
  • Mỗi tháng nên tổ chức dòng tiền như thế nào?
  • Kế hoạch đó có thực tế với thu nhập hiện tại hay không?

Mục tiêu không phải là quyết định thay bạn nên mua một investment hoặc financial product cụ thể.

Mục tiêu là giúp bạn hiểu tài chính của mình đang ở đâu, xác định thứ tự ưu tiên và xây dựng một hệ thống quản lý tiền mà bạn có thể thực sự làm theo.

08. Kết Luận

Quản lý tài chính không nhất thiết phải bắt đầu bằng đầu tư, TFSA hay một spreadsheet phức tạp.

Hãy bắt đầu bằng những câu hỏi cơ bản hơn:

Tiền của mình đang đi đâu?

Mình đang nợ gì?

Nếu có chuyện bất ngờ, mình có đủ tiền dự phòng không?

Mình sẽ cần tiền cho việc gì trong vài năm tới?

Khi những câu hỏi này đã rõ ràng, việc quyết định bước tiếp theo nên là gì cũng trở nên dễ dàng hơn.

Một kế hoạch tài chính tốt không bắt đầu bằng việc làm nhiều thứ cùng lúc. Nó bắt đầu bằng việc biết điều gì cần được ưu tiên trước.

YYC Finance cung cấp financial education và financial coaching. Nội dung này chỉ nhằm mục đích giáo dục tài chính chung và không cấu thành investment, tax, legal hoặc các hình thức regulated financial advice.

Kim Ngan Nguyen
Financial Coach | YYC Finance

 

Có thu nhập, có tài khoản ngân hàng, có credit card và mỗi tháng cũng cố gắng để dành một ít tiền. Nhưng khi nhìn lại, bạn vẫn có cảm giác: “Mình không biết tài chính của mình hiện tại có ổn hay không.” Nên để dành bao nhiêu? Có nên trả credit card trước?…